vrijdag 19 december 2014

Doopinschrijvingen vóór 1811

Ná de akten van de burgerlijke stand zijn de kerkelijke doop-, trouw- en begraafregisters dé belangrijkste bronnen voor genealogisch onderzoek. Eén van de maatregelen bij de invoering van de burgerlijke stand in Zeeuws-Vlaanderen op 22 september 1796, Vlissingen op 8 april 1808 en de rest van Zeeland op 1 januari 1811 was dat de overheid de kerkgenootschappen in Zeeland gelastte de onder hen berustende registraties van dopen, trouwen en begraven in te leveren. De overheid bewaarde deze registers als eigen archief. De benaming die vanaf die tijd voor deze registers werd gebruikt was retro-acta (latijn voor ‘voorstukken') van de burgerlijke stand.

Zeeland loopt achter?
De laatste tijd krijgen wij regelmatig vragen waarom er naar verhouding zo weinig DTB-registers in Zeeuwen Gezocht zijn opgenomen. De website biedt vele soorten bestanden, waaronder enkele ‘exotische’ als toeristen en vluchtelingen, maar de belangrijkste bestanden voor het onderzoek in de zeventiende en achttiende eeuw blijven in aantal achter.

Drie redenen
Dat klopt. Daarvoor zijn drie redenen:
1. Van het totaal aantal in de jaren 1796-1811 door de verschillende kerkgenootschappen ingeleverde DTB-registers (1.186 stuks) zijn er in mei 1940, bij de verwoesting van Middelburg, 528 verloren gegaan. Dat is 44,5 %. Van Middelburg gingen alle registers verloren. In de jaren daarna zijn er nog registers tevoorschijn gekomen die niet bij de start van de burgerlijke stand waren ingeleverd, maar dat zijn er niet veel.
2. Het Zeeuws Archief heeft maar enkele vrijwilligers die zich bezighouden met het invoeren van de DTB-registers. Deze werkzaamheden vereisen de nodige kennis van oude handschriften. Daarnaast stellen wij hoge eisen aan de kwaliteit van de invoer. De meeste ingevoerde registers worden ook 1 op 1 gecontroleerd. De DTB-registers van Hulst zijn ingevoerd door de vrijwilligers van het gemeentearchief aldaar en aan Zeeuwen Gezocht aangeboden. Zo kan het dus ook.
3. De afgelopen jaren hebben andere archiefdiensten in Zeeland en de Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging DTB-registers digitaal ingevoerd en gepubliceerd op hun websites.

Een stap voorwaarts
Nu het goede nieuws. Vanaf vandaag heeft het Zeeuws Archief een groot aantal bestanden doopregisters toegevoegd aan Zeeuwen Gezocht, in totaal meer dan 91.000 doopinschrijvingen. Tweederde deel ervan is al enige jaren in Zeeuwen Gezocht beschikbaar, maar de data is aangepast, met onder andere een betere datumnotatie. Het derde deel betreft nieuwe bestanden. De aanpassing is mede uitgevoerd om de data geschikt te maken voor WieWasWie.nl.
Voor 2015 staat de aanpassing van de trouwregisters gepland, waarbij ook nieuw beschikbare bestanden zullen worden toegevoegd.
De nummers van de in Zeeuwen Gezocht beschikbare DTB-registers verwijzen naar de serie DTBL-registers in de studiezaal van het Zeeuws Archief. Daar staan de beschikbare register in fotokopievorm, van Aagtekerke t/m Zuidzande. Het overzicht van deze serie, waaraan ook de lidmatenregisters zijn toegevoegd (L), is te raadplegen op de website Archieven.nl.
Van de overgebleven originele registers is maar een beperkt aantal opgeslagen in het depot van het Zeeuws Archief. In de depots van de Zeeuwse gemeentearchieven berusten de DTB-registers van de voormalige (kerkelijke) gemeenten die ressorteren onder de betreffende archiefdiensten.
Enkele belangrijke links:
- Het overzicht van de beschikbare doopregisters in Zeeuwen Gezocht per 19 december 2014.
- De nieuw toegevoegde doopregisters op 19 december 2014
- Het overzicht van de doop-, trouw-, begraaf- en lidmatenregisters in de studiezaal van het Zeeuws Archief.
- Scans van door de Mormonen gemaakte microfilms van de Zeeuwse DTB-registers via de website zoekakten.nl.

woensdag 26 november 2014

Cursus Voorouders op de kaart

Hadden uw voorouders vroeger grond, een huis of een boerderij in bezit en zo ja, wilt u weten waar het nu precies lag? Bent u nieuwsgierig hoe uw woonomgeving er vroeger op oude kaarten uitzag?

Het bezit en het gebruik van grond wordt al eeuwenlang door de overheid geregistreerd ten behoeve van belastingheffing. De digitalisering van deze registraties, zowel in registers als op kaarten, maakt het mogelijk de vastgelegde gegevens over het bezit van grond in ons land via internet te raadplegen. Via de websites WatWasWaar.nl, Zeeuwengezocht.nl en het Geoloket Cultuurhistorie van de provincie Zeeland, publiceert het Zeeuws Archief gegevens over percelen en grondeigenaren in 1832. In dat jaar ging in ons land het perceelsgewijze kadaster van start. Omdat in deze historische geografische informatiesystemen ook kaartlagen uit vroegere en latere periodes zijn opgenomen, is het mogelijk om de indeling en het gebruik van de grond door onze voorouders in verschillende tijdlagen te reconstrueren.
Het perceel Tholen I 501 op de digitale versie van de kadastrale kaart van 1832 en de gegevens over de eigenaar en het perceel in de kadastrale legger van 1832. Daaronder de luchtfoto uit 2014 met de huidige situatie. Voorbeeld uit het Geoloket Cultuurhistorie provincie Zeeland

In deze cursus legt archivaris Leo Hollestelle uit hoe deze websites tot stand zijn gekomen, welke oude kaarten beschikbaar zijn en hoe u de verschillende lagen kunt combineren om de juiste gegevens zichtbaar te krijgen. U maakt als het ware een tijdreis door het vroegere landschap van Zeeland.

Datum: Vrijdag 12 december 2014
Duur : 14.00 – 16.00 uur
Cursusplaats : Zeeuws Archief, Hofplein 16, Middelburg
Cursusgeld : € 25,– ; Vrienden van het Zeeuws Archief / Donateurs ZVU € 22,–
Aanmelden : via www.volksuniversiteitzeeland.nl

woensdag 8 oktober 2014

Belgische vluchtelingen in Zeeuwen Gezocht

Vanaf vandaag is een nieuwe bronsoort in Zeeuwen Gezocht beschikbaar: namen van in de Zeeuwse archieven geregistreerde Belgische vluchtelingen, die tijdens de Eerste Wereldoorlog 1914-1918 naar Zeeland zijn gevlucht.

Aanleiding
Het was een hectische tijd in de eerste maanden van de Duitse inval in België, augustus t/m oktober 1914. De bevolking sloeg massaal op de vlucht. Vooral na de val van Antwerpen op 9 oktober kwam de grootste stroom op gang. Honderdduizenden trokken de grens met Zeeland over, de zuidgrens via Zeeuws-Vlaanderen en de oostgrens via West-Brabant.

Voor de vele Belgische vluchtelingen in Middelburg was een slaapplaats in het Schuttershof ingericht, oktober 1914.
(Zeeuws Archief, Zelandia Illustrata prentbriefkaarten nr 3692)


Gezamenlijk project
De archiefdiensten in Zeeland hebben in 2012 het idee opgevat om gezamenlijk aandacht te besteden aan de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog in de provincie. Er werd een plan gemaakt om een inventarisatie van de registratie van Belgische vluchtelingen in Zeeland te maken en de relevante stukken te indiceren en te scannen.

Fred van den Kieboom, gemeentearchivaris van Tholen, leidde het project. Zijn dienst faciliteerde het project door te zorgen voor scanning van de verschillende registraties die door medewerkers van de Zeeuwse archiefdiensten waren opgespoord. Een vrijwilliger en een medewerker van het Gemeentearchief Tholen voerden de namen met aanvullende gegevens in een database.

Het Zeeuws Archief bundelde de opgespoorde registraties in één gids onder de naam Belgische vluchtelingen in Zeeland 1914-1918 (GIDS50) en koppelde de scans aan de beschrijvingen. De database met de namen werd ingelezen in het personenzoeksysteem Zeeuwen Gezocht en de indexrecords gekoppeld aan de beschrijvingen en de scans in de gids.

Gids
De digitale gids is alfabetisch geordend op naam van de toenmalige gemeente. Per gemeente worden de aangetroffen registraties kort beschreven. In het detailscherm van iedere beschrijving worden de scans van het origineel getoond. De scans kunnen in een viewer worden geopend zodat kan worden ingezoomd, verder gebladerd enz. Ook biedt ieder detailscherm achter 'Inzien' een link waarmee de namen uit dat specifieke stuk in hun originele volgorde worden getoond. Er is een groot verschil per gemeente of er bruikbare gegevens bewaard zijn gebleven. De Zeeuws-Vlaamse gemeenten hebben in 1914 veel meer vluchtelingen opgenomen. In totaal zijn er 85 bronnen opgespoord, van 48 (voormalige) gemeenten. De registratie en ondersteuning van het Comité tot Hulpverlening aan Vluchtelingen te Zierikzee betrof alle vluchtelingen die op Schouwen-Duiveland werden ondergebracht.

Lijst van Belgische vluchtelingen, opgevangen in 's-Heer Arendskerke, 1914.
(Gemeentearchief Goes, Archief gemeente 's-Heer Arendskerke inv.nr 367)

Alle namen die in de registraties voorkomen zijn opgenomen en doorzoekbaar in het online personenzoeksysteem Zeeuwen Gezocht. Ze zijn daarin specifiek doorzoekbaar door achter "Bron" de optie "('Vluchteling'). " te selecteren. De gegevens zijn ook bereikbaar via de website van het Zeeuws Archief en het portaal Archieven.nl.

Registratie
De in de archieven van de gemeenten aangetroffen registraties zijn onder te verdelen in drie soorten: 1. de registratie van het verblijf (verblijfregisters en bevolkingsregisters), 2. de registratie van ondersteuning en 3. gedrukte lijsten.
In totaal zijn 42.245 inschrijvingen van Belgische vluchtelingen in Zeeuwen Gezocht opgenomen (stand per 8 oktober 2014). Personen kunnen meerdere keren voorkomen, zowel in de registratie van het verblijf als die van de ondersteuning. Het zwaartepunt van de registratie in tijd ligt tussen september 1914 en april 1915. Dat hangt samen het het feit dat er vanaf februari 1915 nauwelijks meer vluchtelingen werden opgenomen. In feite is dus maar een beperkt deel van het totaal aantal ontheemden in die maanden geregistreerd geweest.

Let op:
Veel Nederlandse achternamen (familienamen) bestaan uit twee onderdelen, de naam met los daarbij een tussenvoegsel of voorvoegsel. In Vlaanderen vormen naam en tussen- of voorvoegsel één geheel. Voorbeeld de achternaam 'de Schepper' wordt in Vlaanderen doorgaans geschreven als 'Deschepper'. De achternamen van de Belgische vluchtelingen zijn door de Zeeuwen meestal op z'n Nederlands ingeschreven. Houd u hierbij met het zoeken rekening.

Conclusie:
Vanaf vandaag is dus Zeeuwen Gezocht ook een beetje 'Belgische-vluchtelingen-gezocht'.

maandag 14 juli 2014

Workshop Zeeuwen Gezocht


De provincie Zeeland organiseert op vrijdag 18 juli aanstaande in het kader van haar 200 jarig bestaan de themadag ‘Komen, gaan en terugkeren’.
In het auditorium van het Zeeuws Archief kunt u op deze dag een workshop volgen over onze genealogische database Zeeuwen Gezocht
. De workshop wordt tussen 13.30 en 15.30 vier keer gehouden en zal ongeveer een half uur in beslag nemen. U leert in grote lijnen de belangrijkste tips en hulpmiddelen bij gebruik van de zoekinterface. We demonstreren hoe u op zoek kunt gaan naar uw voorouders en met name degenen onder hen die buiten Nederland een beter heenkomen hebben gezocht. Daarnaast laten we u andere sites zien waarop de lotgevallen van Zeeuwse emigranten te volgen zijn, met bijvoorbeeld scheepspassagierslijsten en zogenaamde census records.
Na afloop van de workshop kunnen medewerkers van de studiezaal u verder helpen bij uw zoektocht.





Afbeelding: Daniel van Hulle van den Broecke, geboren Breskens 5 juli 1823, kleermaker, zijn echtgenote Maria Boodt, geboren Breskens 20 maart 1829, dochter van Jacobus Boodt en Cornelia Cappon, naaister (gehuwd Breskens 12 juli 1954), emigranten naar Noord-Amerika 13 mei 1854 uit Breskens en hun dochtertje Jacomijntje van den Broecke.
GCZ-LT Genealogisch Centrum Zeeland : fotocollectie Luteijn

donderdag 10 juli 2014

Scans akten van de burgerlijke stand Gemeente Noord-Beveland online

Vanaf vandaag zijn er nog meer scans van de akten van de Zeeuwse burgerlijke stand via de websites Zeeuwen Gezocht en Archieven.nl beschikbaar. In samenwerking met de Gemeente Noord-Beveland zijn nu de openbare akten van de voormalige gemeenten Colijnsplaat, Kats, Kortgene en Wissenkerke in te zien en te downloaden. Ook van 's-Gravenhoek en Kampensnieuwland, die in de eerste jaren van de burgerlijke stand (van 1811-1815) een zelfstandige gemeente waren, zijn de scans beschikbaar.
De openbare akten van de burgerlijke stand van Noord-Beveland betreffen in totaal 57.308 akten, verdeeld over 24.559 scans. De akten van geboorte (G), huwelijk (H) en overlijden (O) zijn openbaar vanaf respectievelijk 100, 75 en 50 jaar.

Eerder kwamen al de scans van de akten van de burgerlijke stand van de gemeenten Schouwen-Duiveland, Goes, Hulst, Kapelle, Reimerswaal, Tholen, Middelburg, Veere en Vlissingen online beschikbaar. In totaal zijn nu meer dan 1 miljoen akten van de burgerlijke stand digitaal beschikbaar, verdeeld over een half miljoen scans.

Geboorteakte van de waterbouwkundige Johannis de Rijke, geboren 5 december 1842 te Colijnsplaat
Meer informatie over de waterbouwkundige Johannis de Rijke op de website Geschiedeniszeeland.nl.

donderdag 5 juni 2014

Scans akten van de burgerlijke stand Gemeente Goes online

Vanaf vandaag zijn er nog meer scans van de akten van de Zeeuwse burgerlijke stand via de websites Zeeuwen Gezocht en Archieven.nl beschikbaar. In samenwerking met de Gemeente Goes zijn nu de openbare akten van Goes en de daarbij behorende voormalige gemeenten 's-Heer Arendskerke, 's-Heer Hendriksinderen, Kattendijke, Kloetinge, Wissekerke en Wolphaartsdijk in te zien en te downloaden. Verward u Wissekerke niet met Wissenkerke (met 'n') dat op Noord-Beveland ligt.

De openbare akten van de burgerlijke stand van Goes betreffen in totaal 108.233 akten, verdeeld over 43.381 scans. De akten van geboorte (G), huwelijk (H) en overlijden (O) zijn openbaar vanaf respectievelijk 100, 75 en 50 jaar.

Eerder kwamen al de scans van de akten van de burgerlijke stand van de gemeenten Schouwen-Duiveland, Hulst, Kapelle, Reimerswaal, Tholen, Middelburg, Veere en Vlissingen online beschikbaar.
 


De akte van de geboorte van meteoroloog Christophorus Buys Ballot op 10 oktober 1817 te Kloetinge



maandag 24 maart 2014

Nieuwe bron : Bidprentje


Een van de 11.789 bidprentjes
van het Genealogisch
Centrum Zeeland
Een van de vele verzamelingen van het Genealogisch Centrum Zeeland te Middelburg is die van bidprentjes. Een bidprentje (gedachtenisprentje) is een kleine prent (max. 10 x 5 cm.) die binnen de Katholieke Kerk als herinnering aan bepaalde gebeurtenissen zoals doopsel, eerste communie, vormsel, huwelijk, priesterschap en in het bijzonder bij een overlijden wordt uitgegeven. Behalve de religieuze afbeelding, staat op voor- of achterzijde meestal ook een gebed. Indien het wordt uitgegeven naar aanleiding van een overlijden worden van de overledene de naam, de geboorte- en overlijdensdatum en -plaats en de naam van diens partner(s) vermeld. Het gebruik van een bidprentje komt bijna uitsluitend voor onder katholieken.

Katholieke Zeeuwen
De verzameling van het Genealogisch Centrum betreffen de bidprentjes van personen die of in Zeeland zijn geboren of in Zeeland zijn overleden of beide (in totaal 11.789 stuks). Het oudste bidprentjes dateert van 1824, de meest recente is van 2013. In Zeeland zijn er enkele regio's waar veel katholieken wonen: de Zak van Zuid-Beveland (Heinkenszand, 's-Heerenhoek en Kwadendamme), Sluis en Aardenburg en omgeving, en het gebied van Hontenisse en Hulst.

Uitdelen
De bidprentjes worden tijdens de uitvaartdienst aan de aanwezigen uitgedeeld. Daar waar vroeger op dit soort bidprentjes meestal een heilige of een kruis werd afgebeeld, staat nu ook vaak een bloem, een landschap of een portretfoto van de overledene. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw staat vaak een korte biografische schets van de overledene afgedrukt.

Verzamelobject
Bidprentjes zijn een dankbaar verzamelobject. Evenals de overlijdensberichten in de kranten zijn met deze prentjes de overlijdensdata van personen te achterhalen jonger dan 50 jaar, de openbaarheidbeperkende termijn voor de overlijdensakten van de burgerlijke stand. Op websites van genealogische en heemkundige verenigingen en van particulieren zijn bidprentjes te vinden. Er is zelfs een speciale startpagina voor bidprentjes op internet en er is een levendige handel op sites als Marktplaats.nl.