vrijdag 29 oktober 2010

Bouw WieWasWie.nl gestart

Donderdag 28 oktober jl. organiseerde Bureau STAP een bijeenkomst voor de archiefinstellingen die willen deelnemen aan WieWasWie. Op het programma stond de feestelijke viering van de start (met een Engels woord Kick-off genoemd) van de bouw van WieWasWie.nl en de zakelijke en praktische aspecten van deelname.

Een grote stap
Met de aanvang van de bouw van de nieuwe website is een belangrijke stap gezet in het ontwikkelingsproces van het nieuwe landelijke platform voor onderzoek naar personen in historische bronnen. Een twintigtal archiefinstellingen werkt hierin met elkaar samen. Belangrijk in dit proces is het datamodel, met behulp waarvan de verschillende bronnen (akten Burgerlijke Stand, DTB-registers, Memories van successie enzovoorts) moeten worden toegevoegd aan de database van WieWasWie. Er is gekozen voor de ontwikkeling van een flexibel datamodel waarmee heel veel soorten data kunnen worden toegevoegd. Uitgangspunt is uiteraard dat bestanden persoonsnamen, plaatsnamen, data en bronverwijzingen bevatten.
De website biedt op termijn niet alleen de mogelijkheid om te zoeken in de bronnen die archiefdiensten aanbieden, maar ook in websites met genealogische gegevens van verenigingen en particulieren.

Nieuw
De website biedt veel nieuwe functionaliteiten die voor u heel handig zijn. Er kan een persoonlijke pagina worden aangemaakt (een soort MijnWieWasWie), waarmee gegevens kunnen worden gedeeld met anderen. Met behulp van het ingebouwde stamboomprogramma (ondersteunt GedCom 5.5) kunnen de gevonden gegevens worden verwerkt.
Wat de publiekskant betreft kregen de deelnemers ook al inzicht in het ontwerp van de website. De eerste reacties zijn positief. Een 'spionagefoto' van de homepage van de nieuwe website kunt u hiernaast zien.

Megaklus
De lancering van WieWasWie 1.0 is gepland in juni 2011. Tijdens de bijeenkomst werd ook het tijdschema gepresenteerd, want er moet de komende maanden heel veel gebeuren. In december wordt een begin gemaakt met de migratie van de bestanden van de deelnemers die beschikbaar komen in de eerste versie. Gekozen is voor de bestanden die nu ook al in GenLias beschikbaar zijn (BS, DTB en Memories van successie), aangevuld met de opvarenden van de VOC en met kadastrale gegevens.
Die migratie van meer dan 25 miljoen records duurt enkele maanden. In het voorjaar volgt dan een testfase voor de deelnemers en daarna (april/mei) een testfase voor het publiek.

Blijf op de hoogte
Medio november lanceert WieWasWie een blogsite voor het publiek. Hiermee worden de toekomstige gebruikers op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen. Ook via het blog van Zeeuwen Gezocht houden wij u op de hoogte, want het Zeeuws Archief heeft nog steeds de intentie om mee te doen.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

woensdag 27 oktober 2010

DTB-registers in Zeeuwen Gezocht

Nu alle openbare akten van de Burgerlijke Stand van Zeeland in Zeeuwen Gezocht raadpleegbaar zijn, wordt de roep om de DTB-registers steeds luider.

Wat zijn dat voor registers?
De letters DTB staan voor Doop-, Trouw- en Begraaf(registers). In de context van genealogisch onderzoek worden hiermee bedoeld de registers die de diverse kerkgenootschappen hebben opgemaakt met daarin inschrijvingen van dopen, ondertrouw en huwelijksvoltrekkingen en begraven of zelfs overlijden van leden (lidmaten genoemd). En dan vooral vóór de periode van de Burgerlijke Stand, dus voor 1811.
Bij de start van de Burgerlijke Stand in 1796 in Zeeuws-Vlaanderen en in 1811 in de rest van Zeeland vonden de Fransen deze administratie zó belangrijk dat zij de kerkbesturen gelasten deze registers in te leveren. Vanaf die tijd zijn de DTB-registers rijkseigendom geworden en als 'retroacta’ (voorstukken) van de Burgerlijke Stand aangemerkt.

Kenmerken
De kerkelijke registraties van dopen, trouwen en begraven waren minder uniform dan die van de akten van de Burgerlijke Stand. Er waren indertijd zowel door de rooms-katholieke als Nederduits-gereformeerde kerk regels voor de administratie van deze kerkelijke registers opgesteld, maar er was geen controle. De inschrijvingen werden meestal gedaan door de predikant of pastoor. De ene geestelijke had meer oog voor het belang van de inschrijving dan de andere. In Zeeuws-Vlaanderen werd de registratie van katholieke dopen en trouwen bijgehouden door rondtrekkende kloosterlingen van Gent.

Zeeuwse DTB
In 1919 werden bij twee Koninklijke Besluiten de retroacta aan de rijksarchieven overgedragen. Archivaris Abraham Mulder, werkzaam bij het toenmalige Rijksarchief in Zeeland te Middelburg, voltooide in 1925 de inventarisatie van deze registers.
Vijftien jaar later voltrok zich een grote ramp. Als gevolg van het bombardement op Middelburg op 17 mei 1940 ging bijna de helft van het aantal retroacta-registers verloren (528 van de 1.186 registers). Uit veiligheidsoverwegingen was de ene helft van de registers ondergebracht in de kelder van de Provinciale Bibliotheek aan de Lange Delft, de andere helft bleef in het depot van het Rijksarchief. Helaas brandde de kelder van de bibliotheek uit; het depot van het Rijksarchief bleef gespaard.

Overzicht
Het toenmalige Rijksarchief in Zeeland heeft in de jaren tachtig de nog aanwezige registers gefotokopieerd en in de vorm van ingebonden registers op de studiezaal neergezet. Aan deze studiezaalserie werden ook lidmatenregisters uit de verschillende kerkarchieven toegevoegd als alternatieve bron van verloren gegane gegevens uit de DTB-registers. In 1989 werd een nieuwe inventaris gepubliceerd (serie Gidsen/Nadere toegangen nr. 2). Hierin waren ook verwijzingen opgenomen naar indexen op de verschillende registers en naar afschriften en uittreksels die vóór 1940 door archivarissen en genealogen waren gemaakt.
Via de website Zeeuwen Gezocht (pagina Hulpmiddelen) kunt u de laatste versie (oktober 2010) van dit overzicht (in PDF) downloaden. Bij de registers waarvan de bewerkingen in digitale vorm in Zeeuwen Gezocht zijn opgenomen, zijn links naar de website opgenomen. Ook zijn er links opgenomen naar bewerkingen van DTB-registers op de website van het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland en op de websites van particulieren (zie voor de links van deze websites ook de pagina Hulpmiddelen).

Digitaal beschikbaar
Het is een hele klus om de gegevens uit de nog aanwezige Zeeuwse DTB-registers digitaal in te voeren. Kennis van oude handschriften en doorzettingsvermogen zijn daarbij vereisten. De afgelopen jaren zijn door Zeeuwse archiefdiensten, vrijwilligers van de Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging én particulieren diverse registers ingevoerd in de computer. De kwaliteit van de invoer is helaas erg wisselend.
Het Zeeuws Archief richt zich bij het digitaliseren van gegevens uit de DTB-registers op Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen. Als basis hiervoor worden de alfabetische fiches gebruikt die in de jaren zeventig en tachtig door medewerkers van het Administratief Dienstencentrum Zeeland (ADZ) zijn gemaakt. De DTB-registers van Hontenisse worden door een vrijwilliger van de Stichting Genealogisch Centrum Zeeland ingevoerd en de registers van Hulst en omgeving door vrijwilligers van het Gemeentearchief aldaar. Deze bewerkingen worden toegevoegd aan Zeeuwen Gezocht.
Het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland houdt zich bezig met het invoeren van de registers van deze gemeente en fotografeert ze ook. De index en de scans zijn te raadplegen op de website van het gemeentearchief.
De Stichting Genealogische Publicaties richt zich al enkele jaren op het publiceren van de DTB-registers van Noord- en Zuid-Beveland. Deze zijn (helaas) niet via internet te raadplegen, maar door middel van een te bestellen Cd-rom of USB-stick in PDF.

Conclusie van dit overzicht is dat het er voorlopig niet naar uitziet dat alle Zeeuwse DTB-registers via één website beschikbaar komen en dat is niet in het belang van de (genealogische) onderzoeker.

Uitgebreide informatie over de Zeeuwse DTB-registers in:
- A. Mulder, ‘Retroacta van den burgerlijke stand in Zeeland’, ’s-Gravenhage 1925.
- L.M. Hollestelle, ‘Doop-, Trouw-, Begraaf- en Lidmatenregisters aanwezig in het Rijksarchief in Zeeland’ (Gids/Nadere toegang 2), Middelburg 1989.
- Leo Hollestelle en Albert Meijer (red.), ‘Zeeuwen Gezocht. Gids voor stamboomonderzoek in Zeeland’, Middelburg/’s-Gravenhage 2003.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

zaterdag 16 oktober 2010

Live Zeeuwen Zoeken


Vandaag is er veel te doen in het gebouw van het Zeeuws Archief. Landelijke Archievendag én Genealogische Contactdag. Voor de genealogische onderzoekers is het wel even wennen, want voorgaande jaren - met uitzondering van 2003 - vond de genealogische contactdag plaats op de eerste zaterdag in september in De Vroone te Kapelle. Dit jaar is er voor een andere formule gekozen, op een andere datum.
In de studiezaal van het Zeeuws Archief en in de studiezaal en kantoorruimten van het Genealogisch Centrum kan iedereen terecht met zijn vragen. De vele genealogische bestanden, zowel op papier als digitaal worden geraadpleegd. Degenen die nog niet zo bedreven zijn met genealogisch onderzoek worden door de medewerkers van de Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging in de studiezaal van het Zeeuws Archief wegwijs gemaakt. Het is voor sommige mensen zelfs hun eerste ervaring met Zeeuwen Gezocht. Zij worden door de experts van het Zeeuws Archief op weg geholpen.
Standhouders van de computerprogramma's HAZADATA en GENSDATA laten de mogelijkheden van hun software zien. De Stichting Genealogische Publicaties verkoopt haar uitgaven en heeft vandaag de nieuwste uitgave gepresenteerd. De Zeeuwse genealogen hebben vandaag ruimschoots gelegenheid om met elkaar bij te praten. Het is dan ook een gezellig geroezemoes in de studiezaal en er treedt een Zeeuwse liedjeszanger op. Best wel bijzonder in een ruimte waar het doorgaans (muis)stil moet zijn.

vrijdag 8 oktober 2010

Update 22 : nazorg


De nieuwe gegevens in Zeeuwen Gezocht hebben de nodige reacties opgeleverd, zowel positieve als kritische. We ontvingen enkele felicitaties met het behalen van feit dat vanaf nu de gehele openbare Burgerlijke Stand van Zeeland te raadplegen is. "Medewerkers en vrijwilligers van het Zeeuws Archief worden hartelijk bedankt!" Eén meneer schreef zelfs dat hij het Zeeuws Archief het allerbeste archief van heel Nederland vindt. Dankuwel, maar dat kunnen natuurlijk alleen mensen zeggen die Zeeuwse voorouders hebben.

"Zeeuwen Gezocht is traag"
Kritische opmerkingen gaan onder meer over de snelheid van Zeeuwen Gezocht. De laatste tijd is de website - vooral in de namiddag - moeilijk toegankelijk. Het duurt lang voordat zoekresultaten worden getoond en soms blijft het scherm leeg. We zijn ons hiervan bewust. In overleg met het hostingsbedrijf wordt onderzocht of de applicatie ISIS op een snellere server kan worden overgezet. De applicatie is behoorlijk oud (nog van de vorige eeuw) en het is de vraag of het mogelijk is ISIS op een nieuwe windows-server-versie te laten 'draaien'. Een bijkomende factor die de snelheid van Zeeuwen Gezocht vertraagt is de grotere belangstelling voor de website nadat een update beschikbaar is. Het aantal bezoeken verdubbelt dan van gemiddeld 500 tot bijna 1.000 per dag.

Overlijdensberichten
Op de beschikbaarheid van het eerste deel van de overlijdensberichten 1900-1999 van het Genealogisch Centrum Zeeland ontvingen we ook enkele reacties. De vermelding van de plaats van overlijden is niet altijd juist. Dit kan verschillende oorzaken hebben:
1. Foutief ingevoerd gegeven uit overlijdensbericht
2. Foutieve of onvolledige vermelding in het overlijdensbericht
3. De in het overlijdensbericht vermelde plaats is bij invoer doorgaans geïnterpreteerd als plaats van overlijden. Het kan echter ook de woonplaats van de overledene zijn of de plaats van het correspondentie-adres.
Het Zeeuws Archief en het Genealogisch Centrum Zeeland houden zich aanbevolen voor correcties.

Er was ook iemand die zich afvroeg of het publiceren van recentere overlijdensgegevens is toegestaan in verband met de privacy-wet. Deze wet is echter niet van toepassing omdat het gegevens betreffen van niet-(meer-)levende personen die zijn gepubliceerd in kranten. Deze zijn dus vrij toegankelijk voor het publiek. Door gegevens van deze gepubliceerde berichten op internet te zetten wordt de toegankelijkheid vergroot. De laatste tijd zijn op meer websites overlijdensgegevens van de periode dat de overlijdensakten van de Burgerlijke Stand nog niet openbaar is, toegankelijk via internet, zoals mensenlinq.nl en zerken.nl.

U kunt via het bestelscherm van Zeeuwen Gezocht kopieën bestellen van de overlijdensberichten. Uw bestelling wordt in dat geval afgehandeld door het Genealogisch Centrum Zeeland. De kosten per kopie vel A4 bedraagt € 2,-, exclusief portokosten.

Conversiefout
Helaas is er toch een conversiefout in de update geslopen. Het bestand RK doopboek Boschkapelle 1692-1720 wordt niet goed gepresenteerd. Dit is bij de volgende update in januari 2011 verholpen.

Cursussen
Wilt u meer weten over het zoeken naar Zeeuwse voorouders op internet, dan kunt u meedoen met de korte cursus Zeeuwse Voorouders Digitaal. Informatie en inschrijving via de website van de Zeeuwse Volksuniversiteit. Als u oude handschriften wilt leren lezen, dan kunt u zich inschrijven voor de cursus Oud-schrift voor beginners, ook via de Zeeuwse Volksuniversiteit (zowel in Zierikzee als Middelburg).

Genealogische Contactdag
Zaterdag 16 oktober wordt de jaarlijkse Zeeuwse Genealogische Contactdag gehouden in het Zeeuws Archief. U bent van harte welkom. De dag begint om 10.00 uur en duurt tot 17.00 uur. U kunt gegevens uitwisselen met andere onderzoekers, u kunt vragen stellen aan experts op het gebied van genealogie en archiefonderzoek. Er is bovendien nog veel meer te beleven, want u kunt ook deelnemen aan het programma van de landelijke archievendag, met o.a. rondleidingen, film, lezingen en haring eten.
Voor meer informatie zie de website van het Zeeuws Archief.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

zaterdag 2 oktober 2010

Update 22 : twee mijlpalen


Vanaf vandaag zijn nieuwe en vernieuwde gegevens aan de website Zeeuwen Gezocht toegevoegd. Deze update heeft twee mijlpalen.

De eerste is dat het aantal naamsvermeldingen de 7 miljoen is gepasseerd (het aantal akten/inschrijvingen bedraagt 2,8 miljoen).
De tweede mijlpaal is dat vanaf heden ALLE OPENBARE akten van de Burgerlijke Stand van Zeeland in Zeeuwen Gezocht raadpleegbaar zijn. U hoeft geen rekening meer te houden met ontbrekende gemeenten. In 15-en-een-half jaar tijd heeft een groep van zo’n 50 vrijwilligers meer dan anderhalf miljoen akten ingevoerd. Volgend jaar wordt er landelijk aandacht besteed aan het 200-jarig bestaan van de Burgerlijke Stand in Nederland. Ook het Zeeuws Archief doet hieraan mee.

Op de pagina NIEUW in Zeeuwen Gezocht kunt u lezen welke bestanden zijn toegevoegd. Dat zijn de geboorteakten van de (voormalige) gemeenten: Goes, Nieuwlande, Sas van Gent, Sint Kruis en Sas van Gent.

Met deze update is er ook een nieuwe groep beschikbaar: Overlijdensberichten 1900-1999. Het Genealogisch Centrum Zeeland (gevestigd in het gebouw van het Zeeuws Archief) heeft een enorme verzameling overlijdensberichten die zijn geknipt uit dagbladen. De eerste 33.000 zijn nu opgenomen in Zeeuwen Gezocht. Volgend jaar wordt nieuwe gegevens toegevoegd. Deze bron is handig voor het achterhalen van overlijdensdata van personen in de laatste decennia van de twintigste eeuw, dat is de periode waarin de overlijdensakten van de Burgerlijke Stand nog niet openbaar zijn.
U kunt deze verzameling ook raadplegen tijdens de Zeeuwse Genealogische Contactdag op 16 oktober in het Zeeuws Archief.

Voor deze update zijn ook de synoniemenlijsten van voor- en achternamen bijgewerkt. Uw opmerkingen en suggesties hebben wij verwerkt. Wij houden ons aanbevolen nieuwe suggesties. Een nieuwe versie van deze bestanden zullen wij binnenkort via dit blog publiceren.

Wij hopen dat de nieuwe en vernieuwde gegevens u weer verder helpen bij uw onderzoek. Update 23 kunt u verwachten in januari 2011, met de vanaf dat jaar openbaar beschikbare geboorteakten van 1910, huwelijksakten van 1935 en overlijdensakten van 1960.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht