donderdag 30 december 2010

2011: Burgerlijke Stand 200 jaar



In 2011 wordt in ons land de invoering van de Burgerlijke Stand herdacht. Tweehonderd jaar geleden werd in heel Nederland deze administratie van geboorte, huwelijksvoltrekkingen en overlijden van burgers ingevoerd. Voor Zeeland is dit bijzondere feit betrekkelijk, want in Zeeuws-Vlaanderen werd de Burgerlijke Stand al per 22 september 1796 ingevoerd en in Vlissingen per 1 april 1808.

Napoleon
Dat de Burgerlijke Stand door de Fransen in ons land is ingevoerd is algemeen bekend. Vaak wordt daaraan toegevoegd dat Napoleon de Burgerlijke Stand heeft bedacht om een goede registratie te hebben van de inwoners van zijn rijk t.b.v. de dienstplicht (conscriptie). Dit is echter niet juist, want de Burgerlijke Stand werd in Frankrijk ingevoerd bij Wet van 20 september 1792 en had meer te maken met de doorwerking van de beginselen van de scheiding van kerk en staat. Napoleon verscheen pas een jaar later ‘ten tonele’.

Inlijving
De invoering in 1811 heeft te maken met het feit dat het grondgebied van de toenmalige Bataafsche Republiek bij Frankrijk werd verenigd. De Franse wetten werden voor ons land van toepassing verklaard. Overigens was er al in 1809, ten tijde van het Koninkrijk Holland, een wet ingericht om een burgerlijke stand naar Frans voorbeeld op te zetten. Het grondgebied van Zeeuws-Vlaanderen, onderdeel van het departement van De Schelde met hoofdstad Gent, werd al in 1795 bij Frankrijk gevoegd en Vlissingen, een belangrijk militair-strategisch punt voor de Fransen werd in 1808 bij het Franse keizerrijk gevoegd.

Omschakeling
De invoering van de Burgerlijke Stand was een hele omschakeling voor de toenmalige gemeentebesturen. In afzonderlijke registers voor geboorte, huwelijksvoltrekking en overlijden moest de ambtenaar van de Burgerlijke Stand, meestal de maire (burgemeester) volgens vastgestelde regels een akte opmaken op basis van de gegevens van een aangever en één of twee getuigen. De akten moesten in de Franse taal worden opgemaakt. Niet alle maires beheersten deze taal, of weigerden, als een soort ambtelijke ongehoorzaamheid, de akten in de Franse taal op te stellen. Na het vertrek van de Fransen in 1814 werden de akten in het Nederlands opgesteld.

BS200
Het Nederlandse archiefwezen besteedt dit jaar uitgebreid aandacht aan deze belangrijke administratie. Tot op de dag van vandaag maakt de gemeentelijke overheid akten van geboorte, huwelijksvoltrekking en overlijden op. Voor stamboomonderzoekers is het een zeer belangrijke bron. De digitale indiceringprojecten hebben echter wel aangetoond dat de administratie niet foutloos is.
Het Zeeuws Archief zal ook ruimschoots aandacht besteden aan 200 jaar Burgerlijke Stand, ook al is de Zeeuwse Burgerlijke Stand ouder. Aan de hand van activiteiten als een expositie, lezingen, workshops, het blog van Zeeuwen Gezocht, landelijke archievendag en genealogische contactdag zullen allerlei interessante aspecten van de Zeeuwse Burgerlijke Stand worden belicht.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

dinsdag 28 december 2010

Zeeuwen Gezocht is jarig !


Vandaag is het precies 9 jaar geleden dat het Zeeuws Archief met een afzonderlijke website is gestart waarmee bestanden met persoonsgegevens kunnen worden geraadpleegd. Op 28 december 2001 kwam de website Zeeuws Archief ISIS online met ruim een miljoen namen, voornamelijk uit de huwelijks- en overlijdensakten van de Burgerlijke Stand. In de loop van de jaren is de database uitgegroeid tot meer dan 7 miljoen naamsvermeldingen uit honderden bronnen uit het Zeeuws Archief. In totaal gaat het om zo'n 2,8 miljoen akten en inschrijvingen, waarvan 1,5 miljoen akten van de Burgerlijke Stand (stand per 1 oktober 2010).

In maart 2005 kreeg de website een andere naam: Zeeuwen Gezocht. Samen met de landelijke website GenLias en de vele websites met persoonsgegevens van andere archiefinstellingen is Zeeuwen Gezocht een onmisbare bron geworden voor genealogisch onderzoek. Dagelijks bezoeken honderden mensen de website, van over de hele wereld, 24 uur per dag, 7 dagen in de week.
De gevolgen voor de studiezaal van het Zeeuws Archief zijn duidelijk zichtbaar. Het aantal onderzoekers naar voorouders is sterk teruggelopen. Ook dit is een landelijke trend.
Hoe Zeeuwen Gezocht bij het tienjarig bestaan eruit zal zien, is nog niet bekend. In 2011 zal er veel veranderen op het gebied van websites met persoonsgegevens. Wij beloven u dat de grote hoeveelheid aan gegevens over Zeeuwse personen in de openbare archiefbronnen tot in lengte van dagen voor iedereen beschikbaar zal blijven.

De groei van de database is na te lezen op de pagina NIEUW in Zeeuwen Gezocht.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

dinsdag 21 december 2010

Publieksblog WieWasWie online


Op Zeeuwen Gezocht Blog informeren wij u regelmatig over de vorderingen van de bouw van WieWasWie.nl, de nieuwe website voor onderzoek naar voorouders in Nederland. Het Zeeuws Archief is één van de deelnemende instellingen die de intentie hebben vanaf najaar 2011 gegevens van personen uit openbare archiefbronnen te publiceren. WieWasWie zal de bekende website GenLias vervangen, maar zal ook bronnen bevatten die nu nog via de Digitale Stamboom en het huidige Zeeuwen Gezocht beschikbaar zijn.

Op het nieuwe blog van WieWasWie kunt u lezen wat u kunt verwachten van WieWasWie. Het blog is speciaal gemaakt om u als nieuwe gebruikers goed te informeren over wat er straks mogelijk is: efficiënt zoeken, gegevens met andere gebruikers delen en ook persoonsgegevens verwerken in een stamboomprogramma of op familiepagina's. Met WieWasWie zal het ook mogelijk zijn om scans van akten te raadplegen en te downloaden. Het nieuwe blog biedt gelegenheid om te reageren en om uw vragen te stellen.

Leest u vooral goed de informatie over het de kosten van het gebruik van de nieuwe website. Er worden straks abonnementen aangeboden waarmee u gebruik kunt maken van extra mogelijkheden. Het raadplegen van de gegevens blijft, zoals u dat al jaren van websites van archiefinstellingen gewend bent, gratis.

maandag 13 december 2010

Afscheid van een genealogisch tijdschrift


Deze maand is het allerlaatste nummer (151) van het genealogische tijdschrift Van Zeeuwse Stam verschenen. Veertig jaar geleden, in januari 1971, verscheen het eerste nummer als contactblad van de Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging. Door middel van kleine artikelen en vragen van leden wilde het bestuur van de Afdeling Zeeland de uitwisseling van gegevens onder de leden stimuleren. Het blad groeide in de loop van de jaren uit tot een kwartaaluitgave vol met bewerkingen van diverse archiefbronnen met relevante Zeeuwse genealogische gegevens. Zeer geliefd was de rubriek die mej. H.A. Gijsbertsen uit Middelburg verzorgde met uittreksels uit de notulen van de weeshuizen te Middelburg uit de zeventiende en achttiende eeuw. Ook bood het blad voor veel genealogen de mogelijkheid om de resultaten van hun onderzoek in de vorm van een genealogie, parenteel of kwartierstaat te laten publiceren.

In 1999 werd de uitgave van het tijdschrift overgenomen door de Stichting Genealogische Publicaties Zeeland.
Veertig jaargangen Van Zeeuwse Stam heeft een berg aan genealogische gegevens opgeleverd die met behulp van indexen op familienamen goed te doorzoeken zijn. De indexen vanaf jaargang 1980 zijn allemaal gemaakt door Ab Risseeuw uit Vlissingen. De index over de periode 1971-1997 is zelfs op Cd-rom uitgebracht. Meer informatie op de website van de Stichting Genealogische Publicaties.

De inhoudsopgave van Van Zeeuwse Stam over de jaren 1990-2010 is ook opgenomen in Zeeuwen Gezocht (groep Genealogieën en kwartierstaten).
Vragen van leden voor leden worden vanaf volgend jaar opgenomen in het tijdschrift Wij van Zeeland, het informatieblad voor de leden van de Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

woensdag 1 december 2010

Passen gezochte Zeeuwen in WieWasWie?


De voorbereidingen voor het nieuwe platform voor onderzoek naar personen in openbare archiefbronnen gaan gestaag door. De archiefinstellingen die willen deelnemen aan WieWasWie zijn maandag 29 november geïnformeerd over de conversie (omzetting) en migratie (verplaatsing) van hun databestanden met persoonsgegevens naar het nieuwe platform. Dat wordt een megaklus. Miljoenen records met persoonsgegevens afkomstig van meer dan 20 instellingen moeten worden toegevoegd aan de database van WieWasWie. De datamanager van WieWasWie en iemand van het bedrijf Mindbus, dat de applicatie maakt, gaven die dag uitgebreide toelichting.

Door een werkgroep binnen WieWasWie is samen met Mindbus een datamodel ontwikkeld, het zogenaamde A2A-model (Archive To Archive). Dit is een zeer flexibel model met een beperkt aantal verplichte velden. Het model kent vaste entiteiten: Persoon/Personen, Gebeurtenis, Bron en Object. Er zijn drie verschillende mogelijkheden om persoonsdata in de database van WieWasWie in te brengen, 1: via een ander archiefbeheerssysteem, 2: via GenLias of 3: door de archiefinstelling zelf met de bronbestanden in Access of Excel. De deelnemers zijn vrij in hun keuze. Belangrijk is dat elk record (ingevoerde akte of inschrijving) wordt voorzien van een unieke sleutel (GUID of Global Unique IDentifier) en van een wijzigingsdatum. Deze toegevoegde gegevens zijn belangrijk om de gevonden persoonsgegevens in WieWasWie te kunnen koppelen aan het stamboomprogramma dat ook in de website wordt ingebouwd. Het Zeeuws Archief gaat nu bekijken wat de handigste manier is van datamigratie.
De migratie van de miljoenen datarecords is gepland voor de maanden januari t/m maart 2011.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht