dinsdag 27 september 2011

Genealogische Contactdag Zeeland: 15 oktober 2011

Wilt u uw voorouders beter leren kennen? Kom dan naar de Genealogische Contactdag Zeeland op zaterdag 15 oktober a.s in het Zeeuws Archief. U kunt uw vragen voorleggen aan de deskundigen van de Genealogische Vereniging afdeling Zeeland, het Genealogisch Centrum en het Zeeuws Archief. Verder zijn er genealogische organisaties en werkgroepen aanwezig en kunt u contacten leggen met andere genealogen.

De volgende stands zijn aanwezig:
- Afdeling Zeeland van de Nederlandse Genealogische Vereniging
- Stichting Genealogische Publicaties
- Computerprogramma Aldfaer
- Gebruikersgroep HCC-Genealogie
- Bob Coret (genealogie-online, stamboomforum)
- Computerprogramma GensData

Verder kunt u de bestanden van het Genealogisch Centrum Zeeland gratis raadplegen, waaronder meer dan 150 duizend overlijdensberichten.
Let op: de in de studiezaal van het Zeeuws Archief aanwezige bestanden kunnen worden geraadpleegd, aanvraag van stukken uit de depots is deze dag niet mogelijk.

Ook worden er workshops gehouden:
- Internet bij stamboomonderzoek, door Bob Coret, ICT-specialist en deskundige op het gebied van genealogie, 11.00-11.45 en 15.00-15.45 uur
- Zeeuwen Gezocht vernieuwd, door Leo Hollestelle, archivaris Zeeuws Archief. Maak alvast kennis met de vernieuwde website Zeeuwen Gezocht, met handige tips voor nog betere zoekresultaten, 12.00-12.45 uur.

Net als vorig jaar is de Genealogische Contactdag onderdeel van de open dag die het Zeeuws Archief elk jaar organiseert. Voor een overzicht van alle andere activiteiten zie onze website.

- Zaterdag 15 oktober 2011: 10.00-17.00 uur, Hofplein 16 Middelburg.

Let op:
Komt u met de auto, houd dan rekening met het feit er in de binnenstad van Middelburg betaald parkeren geldt. Er zijn enkele parkeergarages op loopafstand van het Zeeuws Archief. Meer informatie.

donderdag 22 september 2011

22 september 1796: start BS in Zeeuws-Vlaanderen

Dit jaar wordt door het archiefwezen uitgebreid aandacht besteed aan het feit dat de burgerlijke stand tweehonderd jaar geleden, in 1811 in ons land van start ging. In vorige blogberichten hebben wij al gemeld dat er voor Zeeland twee uitzonderingen zijn: het grondgebied van Zeeuws-Vlaanderen startte per 22 september 1796 en Vlissingen per 8 april 1808.

Inlijving
Vandaag is het 215 jaar geleden dat de burgerlijke stand in Zeeuws-Vlaanderen officieel in werking trad. De reden waarom dit zoveel jaar eerder gebeurde dan in de rest van Nederland komt omdat de Fransen bij de verovering van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden dit deel van Zeeland, samen met enkele delen van Brabant en Limburg bij hun rijk voegden. De wet van 20 september 1792, waarmee de instelling van de registratie van de burgerlijke staat van alle inwoners door de gemeentelijke overheid werd bekrachtigd, werd per 17 juni 1796 ook van kracht voor het door de Fransen ingelijfde gebied. De allereerste akte van de burgerlijke stand is een overlijdensakte, opgemaakt door de agent municipal in zijn nieuwe functie als ambtenaar van de burgerlijke stand van Margraten (Zuid-Limburg) op 4 juli 1796 (maar dat terzijde).

Nieuw jaar
De datum van 22 september 1796 was voor de Franse overheid de eerste datum van een nieuw kalenderjaar. In 1793 voerde de Franse overheid een andere tijdrekening in, de zogenaamde Republikeinse kalender. Deze kalender werd met terugwerkende kracht vanaf 22 september 1792 ingevoerd, waardoor deze datum in september, tevens het begin van de herfst, de eerste dag van het jaar werd.
Toch zijn er in Zeeuws-Vlaanderen al vóór 22 september 1796 akten door de ambtenaren van de burgerlijke stand opgemaakt. De oudste opgemaakte akten volgens de ‘Etat Civil’ dateren van 30 juli 1796. Deze geboorteakten zijn niet ingeschreven in een afzonderlijk register, maar zijn opgetekend in de kerkelijke doopregisters. Eén van de bepalingen bij de invoering van de burgerlijke stand was dat de kerkgenootschappen de registers waarmee zij hun lidmaten en diens kinderen registreerden (doop, trouw- en begraafregisters) bij de overheid moesten inleveren. Zelfs na 22 september werden er nog akten van de burgerlijke stand in doop-, trouw- en begraafregisters ingeschreven. Zestien van deze akten zijn zelfs niet opgenomen in de registers van de burgerlijke stand.
De registratie van deze akten van de burgerlijke stand in de kerkelijke registers noemen we de provisionele burgerlijke stand. De registers van voor het inschrijven van de akten van de burgerlijke stand waren waarschijnlijk nog niet bij de verschillende gemeenten afgeleverd, terwijl de kerkelijke registers al wel door de overheid in beslag waren genomen.

De akten
De eerste akten volgens de wet op de burgerlijke stand in Zeeland in Zeeuwen Gezocht (30 juli 1796, 12 Thermidor an IV).

Kijk voor de eerste zes akten van 22 september 1796 in Zeeuwen Gezocht.

Meer informatie over de Republikeinse kalender.

Toelichting bij de scan
De geboorteakte van Alexandrine van Gassen in het rooms-katholiek doopregister van Hontenisse (studiezaal DTBL Hontenisse 5), ingeschreven op 30 juli 1796 door agent municipal Pieter van Waterschoot. Bovenaan de akte staat vermeld dat op grond van het besluit van 17 juni 1796 het kerkelijk register is overgedragen aan agent municipal Van Waterschoot van de gemeente Hontenisse. Gezien de doorhalingen op deze pagina moest hij nog wennen aan de nieuwe registratie.

Leo Hollestelle, beheerder Zeeuwen Gezocht

vrijdag 9 september 2011

To be or not to be : de scans van FamilySearch

Er is de laatste maanden op diverse weblogs en genealogische internetfora (o.a. de digitalearchivaris.nl en Stamboomforum.nl) discussie geweest over de mogelijke uitkomst van de besprekingen tussen Projectbureau STAP (de uitvoerder van WieWasWie.nl) en FamilySearch International, onderdeel van The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (ook wel bekend als de Mormonen). Deze besprekingen gingen over de scans van de akten van de Nederlandse burgerlijke stand die sinds vorig jaar via de website FamilySearch.org kunnen worden geraadpleegd. Bureau STAP heeft in opdracht van enkele deelnemende Regionaal Historische Centra (RHC’s; de voormalige rijksarchieven) met FamilySearch gesproken over het feit dat beide websites scans van akten van de Nederlandse burgerlijke stand aanbieden, de één via een abonnement (dus betaald) en de ander gratis, zonder beperkingen.
Aangezien de deelnemende archiefinstellingen databestanden en bijbehorende scans aan WieWasWie leveren, heeft Projectbureau STAP in eerste instantie deze gesprekken gevoerd en de mogelijkheden verkend om deze voor het publiek verwarrende situatie op te lossen.

Kiezen
De archiefinstellingen die van plan zijn deel te nemen aan WieWasWie, dus ook het Zeeuws Archief, moeten besluiten of zij met FamilySearch afspraken willen maken over een aantal zaken:
1. Het ruilen van bovengenoemde scans van de microfilms voor de indexen op deze bronnen, die de afgelopen vijftien jaar met hulp van vele vrijwilligers zijn ingevoerd. Voordeel zou zijn dat RHC’s snel over scans van de akten van de burgerlijke stand kunnen beschikken en deze niet zelf hoeven te maken.
2. Samenwerken met vrijwilligers van FamilySearch om de scans te koppelen aan de indexen zodat de scans gemakkelijk vindbaar worden.
3. FamilySearch stopt voor een aantal jaren met het tonen van de scans van de desbetreffende provincie, zodat deze alleen te raadplegen zijn via WieWasWie en/of de website van het betreffende RHC.


Onze keuze
Het Zeeuws Archief kiest er voor om op dit moment niet met FamilySearch in zee te gaan. De drie belangrijkste redenen zijn:
1. Als beheerder van de akten van de Zeeuwse Burgerlijke Stand vinden wij de kwaliteit van de microfilms onvoldoende. De leesbaarheid is niet altijd optimaal. Daarnaast is onbekend hoe de digitale duurzaamheid van de scans gegarandeerd wordt. Om die reden zijn wijzelf, zoveel mogelijk in samenwerking met Zeeuwse gemeenten, bezig met het scannen van de akten van de burgerlijke stand. Deze scans worden opgenomen in ons digitale depot.
2. Het uitleveren van alle indexen aan FamilySearch vinden wij niet wenselijk omdat deze dan op twee plekken beheerd gaan worden, wat na verloop van tijd verschillen in de indexen zal opleveren. Dat is voor de onderzoeker niet wenselijk. Als beheerder van de akten van de Zeeuwse Burgerlijke Stand willen wij zelf de kwaliteit van de indexen controleren. Er zijn genoeg technische mogelijkheden waarbij andere instellingen de Zeeuwse persoonsdata rechtstreeks vanuit onze database kunnen implementeren in hun website.
3. Het staat iedereen vrij om reproducties van (openbare) bronnen via internet te publiceren. Niet alleen FamilySearch zet bronnen die wij beheren online, maar er zijn diverse andere websites waarop reproducties worden gepubliceerd.

Uw keuze
Via www.ZeeuwenGezocht.nl en www.Archieven.nl kunt u straks scans van akten van de Zeeuwse burgerlijke stand in kleur en van hoge kwaliteit raadplegen en tegen betaling downloaden. Gezien de omvang van het aantal te koppelen scans zal dit geleidelijk aan gebeuren, te beginnen met de scans van de akten van de burgerlijke stand van Schouwen-Duiveland. Naast de twee genoemde websites zullen deze akten straks ook via de website van het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland te raadplegen zijn.

Daarnaast kunt u voor het raadplegen van scans van de Zeeuwse akten van de burgerlijke stand ook terecht op de website van FamilySearch, waar u ook akten van huwelijkse aangiften en –afkondigingen én de huwelijkse bijlagen kunt raadplegen.Een hulpmiddel daarbij is de website www.genver.nl, waarop inhoudsopgaven van de scans van FamilySearch per burgerlijke stand gemeente staan vermeld.